Ինչպես քվեարկել

Քվեարկության օրը (կիրակի, հունիսի 7) ընտրատեղամասերը բաց են 8:00-ից մինչև 20:00-ն։ Քվեարկում ես այն տեղամասում, որին վերագրված ես ըստ քո հաշվառման հասցեի. եթե 20:00-ին դեռ հերթի մեջ ես՝ քվեարկելու իրավունք ունես (Հոդված 54)։ Այս ընտրությունները կայանում են փակ ցուցակային համամասնական ընտրակարգով. ընտրողը ստանում է կուսակցությունների նախապես տպված քվեաթերթիկները և ընտրում է իր նախընտրած կուսակցության թերթիկը՝ առանց որևէ նշում կատարելու, գրիչ պետք չէ (ԿԸՀ որոշում, 10.05.2021)։ Ստացիոնար բուժման մեջ գտնվող, տեղամաս ինքնուրույն ներկայանալ չկարողացող ընտրողների համար գործում է շրջիկ քվեատուփ (Հոդված 54(2))։ Արտերկրում դիվանագիտական կամ զինվորական ծառայության մեջ գտնվող քաղաքացիները քվեարկում են էլեկտրոնային եղանակով՝ քվեարկության օրվանից մի քանի օր առաջ (Հոդված 60)։

1. 01

   Բեր անձը հաստատող փաստաթուղթ

   Նույնականացման քարտ, անձնագիր (կենսաչափական կամ ոչ կենսաչափական), կամ լիազոր մարմնի կողմից տրված ժամանակավոր փաստաթուղթ։ Փաստաթղթի վավերականության ժամկետի ավարտը հիմք չէ քվեարկության չթողնելու համար։ Զինվորական մասի ցուցակում քվեարկող ծառայողները բերում են զինվորական գրքույկը կամ վկայականը (Հոդված 64(3))։

2. 02

   Գտիր քո տեղամասը

   Քո հաշվառման հասցեն կապում է քեզ որոշակի տեղամասի հետ։ Գտիր այն «Դիտակետի» որոնման տողի միջոցով կամ ԿԸՀ-ի ընտրողների ռեգիստրում՝ elections.am/Register։ Նույն ռեգիստրում նախապես ստուգիր նաև քո ընդգրկվածությունը ցուցակում։ Անճշտություն հայտնաբերելու դեպքում դիմիր լիազոր մարմնին քվեարկության օրվանից առնվազն 5 օր առաջ (Հոդված 12(1)). վերջին 4 օրերի ընթացքում՝ ընդհուպ մինչև քվեարկության ավարտը, դեռ կարող ես դիմել լրացուցիչ ցուցակում ընդգրկվելու համար (Հոդված 12(2), Հոդված 13)։

3. 03

   Գրանցվիր սեղանի մոտ

   Ընտրության սենյակում նախ մոտեցիր հատուկ սարքի մոտ նստած մասնագետին և տուր փաստաթուղթդ։ Նա համեմատում է լուսանկարդ, փաստաթուղթդ դնում է սարքի մեջ և խնդրում մատդ դնել՝ մատնահետք վերցնելու համար. երբ էկրանին հայտնվում է կանաչ նշանը, սարքը տպում է մի փոքր թուղթ՝ քվեարկության կտրոնը, որը մասնագետը տալիս է քեզ։ Պահի՛ր այն և ցույց տուր հաջորդ սեղանների մոտ։ Ապա մոտեցիր ընտրողների ցուցակի համար պատասխանատու անդամին, տուր կտրոնը, ստորագրիր անվանդ դիմաց, և անդամն իր կնիքը դնում է թե՛ ստորագրությանդ կողքին, թե՛ կտրոնի վրա (Հոդված 64(2))։ Եթե ինքնուրույն չես կարող ստորագրել՝ կարող է օգնել այլ քաղաքացի (բայց ոչ հանձնաժողովի անդամ)։

4. 04

   Ստացիր քվեաթերթիկները և ծրարը

   Քվեաթերթիկներ տրամադրող անդամը քեզ է հանձնում նախապես տպված քվեաթերթիկների մի փաթեթ՝ մեկ թերթիկ յուրաքանչյուր մասնակից կուսակցության կամ դաշինքի համար (2026-ին՝ 18 հատ), ինչպես նաև մեկ քվեարկության ծրար։ Չես կարող հրաժարվել թերթիկներից որևէ մեկն ստանալուց՝ ստանում ես ամբողջ փաթեթը։ Բոլորը տանում ես քվեախցիկ (Հոդված 65)։

5. 05

   Ընտրիր թերթիկդ՝ խցիկում, գաղտնի

   Քվեախցիկում ընտրիր քո նախընտրած կուսակցության կամ դաշինքի նախապես տպված քվեաթերթիկը և առանց ծալելու տեղավորիր այն քվեարկության ծրարի մեջ ու փակիր ծրարը։ Որևէ նշում կամ ստորագրություն կատարել պետք չէ՝ հենց թերթիկի ընտրությունն է քո ձայնը։ Չօգտագործված թերթիկները գցիր խցիկում տեղադրված՝ չօգտագործված թերթիկների արկղը։ Խցիկից դուրս գալիս մի՛ մոռացիր վերցնել քվեարկության կտրոնը՝ այն պետք կգա քվեատուփի մոտ։ Քվեախցիկում պետք է լինես միայն դու՝ բացառությամբ ինքնուրույն կողմնորոշվել չկարողացող ընտրողի օգնության դեպքի։ Այդ դեպքում ընտրողը նախ տեղեկացնում է հանձնաժողովի նախագահին և հրավիրում մեկ այլ անձի, որը չպետք է լինի հանձնաժողովի անդամ կամ վստահված անձ. այդ անձն իրավունք ունի օգնելու միայն մեկ ընտրողի (Հոդված 65(4))։ Քո ընտրած քվեաթերթիկի լուսանկարահանումը խախտում է քվեարկության գաղտնիությունը (Հոդված 5 և 65(7))։

6. 06

   Հանձնիր կտրոնը, գցիր ծրարը քվեատուփը

   Մոտեցիր քվեատուփին և հանձնիր քվեարկության կտրոնը պատասխանատու անդամին։ Նա ստուգում է կտրոնը (կարող է ստուգել նաև փաստաթուղթդ) և, առանց ծրարը քեզնից վերցնելու, ծրարի անկյան կտրվածքի միջով քվեաթերթիկին փակցնում է ինքնաստուգվող դրոշմանիշ, ապա բացում է քվեատուփի ճեղքը, և դու ինքդ ես ծրարը գցում քվեատուփը (Հոդված 66)։ Փաստաթղթիդ վրա թանաքով դրոշմակնիք չի դրվում՝ քո մասնակցությունն արձանագրվում է էլեկտրոնային եղանակով։

Քվեարկելուց անմիջապես հետո դուրս եկ տեղամասային կենտրոնից, և տեղամասի ներսում մի՛ հայտնիր ուրիշներին, թե ինչպես ես քվեարկել (Հոդված 65(7))։ Ինչ-որ բան անհանգստացնո՞ւմ է քեզ՝ ազատորեն հաղորդիր «Դիտակետի» միջոցով, անանուն։